USG w ciąży

img1Ultrasonografia pozwala na szczegółową ocenę rozwoju ciąży, prawie od samego początku.

Na możliwości diagnostyczne, poza klasą aparatu, mają wpływ:  wielkość i położenie dziecka oraz przezierność powłok brzusznych mamy. Trudniej zobaczyć płód w kobiet z większą grubością tkanki tłuszczowej oraz stosujących kremy i olejki przeciwko rozstępom. Z tego powodu nie warto smarować brzuszków przez około 7 dni przed usg.

Pierwsze badania zwykle zalecamy  ok. 6-7 tygodnia ciąży licząc od dnia ostatniej miesiączki. Wtedy sprawdzamy gdzie jest zlokalizowany pęcherzyk ciążowy, określamy liczbę zarodków (szukając bliźniaków lub trojaczków), ich wielkość i na tej podstawie ustalamy wiek ciąży oraz termin porodu. Oceniamy również stan macicy i jajników.

Każde kolejne badanie usg służy ocenie anatomii, wymiarów i stanu dziecka oraz objętości płynu owodniowego, lokalizacji łożyska i stanu szyjki macicy.

Usg umożliwia wykrycie istotnych wad płodu. Wiele z nich można obecnie leczyć prenatalnie, niektóre wady anatomiczne wymagają leczenia chirurgicznego lub szybkiej opieki specjalistycznej wkrótce po porodzie i wtedy trzeba  wybrać  właściwy czas i miejsce porodu.

Pod koniec I trymestru, około 12  tygodnia ciąży przeprowadzamy tzw.” genetyczne” usg. Płód  jest już na tyle duży i dobrze ukształtowany, że łatwo można zobaczyć wszystkie elementy jego budowy, a nawet całe dziecko w badaniu zarówno 2 D, jak i 3/4 D.

Wtedy badamy budowę i wielkość dziecka, precyzyjnie mierzymy przezierność karku, oznaczoną symbolem  NT (nuchal translucency), rytm serca, kość nosową, przepływy w sercu i naczyniach. Ze wzrostem NT powyżej normy (określanej dla danej długości płodu) i nieprawidłowych przepływach wzrasta ryzyko wad genetycznych i/lub  niektórych wad serca. Brak lub niedorozwój kości nosowej częściej występuje u dzieci z trisomią 21 pary chromosomów .

Na podstawie takiego badania można oszacować liczbowo ryzyko trzech wad chromosomowych: trisomii 21 pary czyli zespołu Downa, trisomii 18 pary czyli zespołu Edwardsa i trisomii 13 pary czyli zespołu  Pateau.

Ultrasonograficzną diagnostykę genetyczną można rozszerzyć o oznaczenie parametrów biochemicznych z krwi ciężarnej: białka PAPP’a i wolnej jednostki  beta HCG, a następnie uwzględnić te wyniki w ponownej kalkulacji wad chromosomowych. Takie badanie w Polsce zwyczajowo nazywane jest testem Papp’a, w wielu krajach świata testem podwójnym lub biochemicznym.Ocena ryzyka oparta jest na częstym zmianie stężeń tych białek przy wadach płodu. Stężenie PAPP’a obniża się w trisomii 21, 18 i 13 pary chromosomów zaś stężenie beta HCG  zwiększa się w trisomii 21 pary a obniża w trisomii 13 i 18 pary chromosomów.

Wysokie ryzyko istnieje gdy wyniki mieszczą się w przedziale 1:2  do 1: 100, umiarkowane ryzyko przy wynikach 1:102-1:300.  Na tej podstawie u znacznej większości kobiet można wykluczyć konieczność przeprowadzania dalszych badań genetycznych płodu.

Ocenę ryzyka wad genetycznych na podstawie usg i badań biochemicznych może przeprowadzać tylko lekarz, ponieważ jest wiele innych, poza wadami płodu, przyczyn położniczych mogących  prowadzić do podwyższenia przezierności karku, zaburzać przepływy w sercu i naczyniach i wpływać na parametry biochemiczne.

Nieinwazyjne testy prenatalne

Do wykrywania wad genetycznych coraz częściej wykorzystuje się  nieinwazyjne testy prenatalne. Badanie oparte jest na ocenie wolnego bezkomórkowego DNA pochodzącego z kosmówki płodu. Na podstawie tych testów można wykryć trisomie 21, 18 i 13 pary chromosomów, niektóre zespoły delecyjne (polegające na zaburzeniu struktury chromosomów) zaburzenia liczby chromosomów płci, przy okazji określając  płeć dziecka. są to niezwykle wiarygodne badania, niestety cały czas bardzo kosztowne.

Przy prawidłowo przebiegającej ciąży następne rekomendowane badanie usg to tzw. badanie połówkowe. To najbardziej dokładne badanie budowy dziecka, niekiedy uzupełniane o badanie przepływów w naczyniach płodu i matki oraz ocenę szyjki macicy. Prawidłowy wynik w dużej mierze zapowiada prawidłowy dalszy przebieg ciąży. Przeprowadzamy najchętniej między 20 a 22 tygodniem, kiedy wszystkie narządy są już wystarczająco rozwinięte. Można próbować wcześniej, od 18 tygodnia,  lecz nie wszystkie dzieci są odpowiednio ułożone i  dają się całe zbadać  i nie wszystkie mają już ukończony rozwój struktur, głównie mózgu i serca, które trzeba szczegółowo ocenić.

Podczas tego badania widzimy wszystkie narządy dziecka, dokonujemy pomiarów biometrycznych, określamy lokalizację łożyska i stan szyjki macicy.

Kolejny raz zalecamy usg około 30 tygodnia ciąży, aby sprawdzić, jak dziecko jest położone, czy dobrze rośnie i zorientować się czy nie należy szczególnie nadzorować ani matki ani dziecka.

Ostatnie badanie, już w ciąży donoszonej, zalecamy ok. 37-38 tygodnia ciąży. Wówczas określamy położenie, proporcje i   szacunkową masę  ciała płodu,  aby umożliwić bezpieczny poród naturalny. Mierzymy też objętość płynu owodniowego i przepływy naczyniowe w celu sprawdzenia czy można bezpiecznie poczekać do samoistnego porodu czy też należy wcześniej monitorować stan płodu a nawet  próbować wywołać poród wcześniej.

Ultrasonograficzne badania płodu można uzupełniać oceną usg szyjki macicy. Przy podejrzeniu skrócenia i rozwierania ujścia wewnętrznego macicy zwykle dokładniejsza jest sonda przezpochwowa. Zbyt krótka szyjka macicy niekiedy wymaga wdrożenia postępowania profilaktycznego lub leczenia. Należą do nich:  oszczędzający tryb życia, leki z grupy progestagenów,  założenie pessarium położniczego  lub szwu okrężnego.Odpowiednio wcześnie wykryte i leczone skracanie szyjki często pozwala zapobiec przedwczesnemu pęknięciu pęcherza płodowego i  porodowi przedwczesnemu.

 

Kontakt

Anna Radzikowska

tel. +48 123 456 789
email: anna@ginekolog.com.pl

Gabinety

Babka Medica Przychodnia NZOZ

Warszawa, ul. Słomińskiego 19 / 517

FertiMedica Centrum Płodności

Warszawa, ul. J. P. Woronicza 31 lok. 8U

Poradnia USG Agatowa

Agatowa 10, Warszawa

Kontakt

Gabniety

Babka Medica Przychodnia NZOZ

Warszawa, ul. Słomińskiego 19 / 517

FertiMedica Centrum Płodności

Warszawa, ul. J. P. Woronicza 31 lok. 8U

Poradnia USG Agatowa

Agatowa 10, Warszawa

Zostaw wiadomość

Template by W3layouts